Өнөөдөр Оюутолгой ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах тухай УИХ-ын тогтоолын дагуу Засгийн газраас байгуулагдсан Ажлын хэсгийн хөндлөнгийн хяналтын дүгнэлт гаргасантай холбогдуулж мэдээлэл хийлээ. 

Ажлын хэсгийн ахлагч Х.Нямбаатар: Манай ажлын хэсгийн гол зорилго бол 2019 оны УИХ-ын 92 дугаар тогтоолыг хэрэгжүүлэх. Оюутолгой төслийн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын зардал 1 тэрбум 450 сая ам.доллароор хэтэрсэн. Мөн гүний уурхайн ашиглалтад орох хугацаа 22 сараар хойшилсон байгаа. Эдгээр асуудлаар Монгол Улсын Засгийн газраас Оюутолгойн ТУЗ-д удаа дараа хандсаны дүнд дэлхийн нэр хүнтэй шинжээчдээс бүрдсэн хөндлөнгийн багийг ажиллуулж, дүгнэлт гаргуулсан. Хөндлөнгийн шинжээчид 2021 оны гуравдугаар сард томилогдоод таван сар гаруйн хугацаанд ажиллаж, өнөө өглөө албан ёсны дүгнэлтээ ирүүллээ. 

Зардал их хэмжээгээр нэмэгдэж, ашиглалтад орох хугацаа хойшилж байгаа нь гүний уурхайн геотехникийн нөхцлөөс болсон гэдэг тайлбарыг Оюутолгой төслийн менежментийн багаас удаа дараа өгч ирсэн.

Харин Рио Тинто групп энэ зардлын хэтрэлтийг урьдчилан тооцоолох боломжгүй байсан гэдэг. Харин хөндлөнгийн шинжээчдийн дүгнэлт үүнийг няцаасан.   

Бид хөндлөнгийн шинжээчдийн дүгнэлтэд албан ёсны тайлбар хүслээ. Мөн далд уурхайн олборлолтыг яаралтай эхлүүлэхийг шаардлаа. Та бүхний хүсэж байгаачлан Монгол Улсын Засгийн газар далд уурхайн бүтээн байгуулалтын ТЭЗҮ-ийг батлах боломжгүй. Өөрөөр хэлбэл, шинжээчдийн дүгнэлт ийм байдалтай гарсан байхад бид далд уурхайн зардлын хэтрэлтийг хүлээн зөвшөөрч, батлах боломжгүй гэдэг байр суурийг илэрхийлсэн" гэлээ. 

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон: "Оюу толгой" компанийн далд уурхайн ажил удааширсан гэдийг бид мэднэ. Энэ төслийн гол нөөц нь далд уурхайд бий. Хөндлөнгийн шинжээчид бидэнд дүгнэлтээ танилцууллаа. Харин Рио Тинто групп 2019 оны долдугаар сард биднээс хамааралгүйгээр буюу гео техникийн хүндрэл, далд уурхайн чулуулгийн онцлогийн улмаас ажил хойшилсон гэж үздэг. Үүнийг урьдчилан таамаглах боломжгүй гэдэг байсан. 

Хөндлөнгийн шинжээчдийн дүгнэлтээр зардал нэмэгдэж, хугацаа хойшилсон нь геотехникийн асуудалтай хамааралгүй гэж тодорхойлсон.

Энэхүү хөндлөнгийн шинжээчдийн багт Рио Тинто компанитай ашиг сонирхлын хувьд зөрчилдөөнгүй шинжээчийг олох нь Засгийн газрын хувьд хүндрэлтэй байсан. Гэсэн хэдий ч зэсийн томоохон төслүүд дээр 20-40 жил ажиллаж байсан туршлагатай шинжээчдийг бүрдүүлж 2021 оны гуравдугаар сард гэрээ байгуулсан.

Энэхүү дүгнэлтийг хэр бодитой вэ гэдэг дээр бид дахин дүгнэлт гаргуулсан. Ингэхэд Монголын Засгийн газартай гэрээ байгуулсан хөндлөнгийн шинжээчдийн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрсөн.

Оюутолгойн ТУЗ-ийн гишүүн З.Ган-Очир: "Эрдэнэс Оюу толгой" компанийн хоёр төлөөлөл, "Туркойз Хилл" хувьцаат компанийн хоёр төлөөлөл бүхий тусгай хороог бүрдүүлсэн. Бид бие даасан шинжээчдийг томилсон. Тэд уул уурхайн төлөвлөлт, барилга угсралт, төслийн менежмент, гео техникийн мэргэжилтнүүд.  АНУ, Канад, Австрали, Монгол мэргэжилтнүүд ажиллалаа.  Тэд дүгнэлтээ өнгөрсөн долоо хоногт Тусгай хороонд хүлээлгэн өгсөн. Цаашид бид хугацаа хэтрүүлэх, зардлаа өсгөх эх мэт алдааг дахин давтахгүйн тулд компанийн засаглалыг сайжруулахад анхаарч ажиллана" гэлээ.