Засгийн газрын ээлжит хуралдаанд Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат 2026 оны хаврын тариалалтын урьдчилсан дүнг танилцууллаа.

 Цаг агаарын төлөв байдалтай уялдуулан хаврын тариалалтын ажлыг 05 дугаар сарын 04-ний өдрөөс эхлүүлж урьдчилсан байдлаар 361.8 мянган га-д үр тариа, үүнээс 315.7 мянган га-д улаанбуудай,12.5 мянган га-д төмс, 11.8 мянган га-д хүнсний ногоо, 54.9 мянган га-д малын тэжээл, 89.2 мянган га-д тосны ургамал нийтдээ 530.4 мянган га талбайд тариалалт хийсэн талаар сайд Ц.Идэрбат мэдээллээ.

Тариалалтын ажлыг технологит хугацаанд хийж гүйцэтгэхэд чиглэгдсэн зохион байгуулалтын арга хэмжээг шуурхай авч хэрэгжүүлсэн бөгөөд өнөөдрийн байдлаар улаанбуудай, төмс, тосны ургамлын тариалалт дууссан бөгөөд харин малын тэжээлийн тариалалт 7 дугаар сарын эхний 10 хоног хүртлэх хугацаанд үргэлжлэх төлөвтэй байгаа аж.

Энэ жилийн хувьд 270.2 мянган га-д уринш боловсруулж бэлтгэхээр төлөвлөсөн. Одоогоор тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчид нийт 108.9 мянган га-д уриншийн нэгдүгээр боловсруулалт хийсэн, уринш боловсруулалт үргэлжилж байна.

Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас тариалангийн бүс нутгуудад  7-9 дүгээр саруудад хур тунадас багатай, хэт халалтын үргэлжлэх хоногийн тоо их байх урьдчилсан төлөвийг гаргасан бөгөөд цаашид таримал ургамлын ургалтын хугацаанд хөнөөлт организмын тархалт нэмэгдэх нөхцөл үүсч болзошгүй байгаа тул ургамал хамгааллын технологийн зөвлөмжийг гарган тариаланчдад хүргэх ажлыг зохион байгуулж байна.

“Атар-4 Тариалангийн тогтвортой хөгжлийн аян”-ы хүрээнд Засгийн газраас хариуцан төлөх хүүгийн дэмжлэгтэй, арилжааны банкны эх үүсвэр бүхий хөнгөлөлттэй зээл олгохоор шийдвэрлэж, арилжааны 7 банктай Санхүүжилтийн гэрээ байгуулсан. Өнөөдрийн байдлаар арилжааны банкнаас нийт 854 иргэн, аж ахуйн нэгжид 128.9 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээлийг олгоод байгаа бөгөөд зээлт олголт үргэлжилж байна.

ХХААХҮЯ малын гаралтай түүхий эд болох яс, ноос болон нүүрсийг ашиглан бордоо үйлдвэрлэж буй аж ахуйн нэгжүүд эрдэм шинжилгээний байгууллагатай хамтран хөрс бордох талбайн туршилтыг хэрэгжүүлж байна. Туршилтын үр дүнд тулгуурлан дотоодын бордоо үйлдвэрлэгчдэд бодлогын дэмжлэг үзүүлэх, үндэсний үйлдвэрийн бордоог газар тариалангийн салбарын хэрэглээнд нэвтрүүлэх шат дараалсан арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байгааг салбарын сайд дурдав.

Мөн “Нутагтаа эзэн 100:1000” төслийг хэрэгжүүлж, 17 аймгийн 25 суманд  986.0 сая төгрөгийн үнэ бүхий 3 төрлийн тэжээлийн таримлын 412 тонн үрийг олгосоноор тэжээлийн таримлын тариалалт 2300 га-аар нэмэгджээ. Цаашид энэхүү төслийг малчид, иргэдийн хамтын оролцоонд тулгуурлан хэрэгжүүлснээр хөдөө аж ахуйн салбарын үйлдвэрлэлийн бүтээмж сайжирч, мал аж ахуйн салбарын эрсдлийг бууруулахад томоохон дэмжлэг болно гэдгийг онцоллоо.

Цаашид таримал ургамлын шинэ сорт бүтээх үйл ажиллагааг дэмжих, тариалангийн бүс нутгийн хөрс, цаг уурын онцлогт тохирсон нутагшсан сортын үрээр дотоодын хэрэгцээг бүрэн хангах тогтолцоог бүрдүүлэх, Хөдөө аж ахуйн техникийн шинэчлэлийг үргэлжлүүлэх, усалгаатай талбайн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар тариалангийн үйлдвэрлэлийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх шаардлагатай байгаа, хөдөө аж ахуйн салбар ажиллах хүчний хомсдолтой тулгарч байгаа бөгөөд энэ асуудлыг шийдвэрлэх үндсэн гарц нь үйлдвэрлэлийн механикжуулалт, ухаалаг технологийн нэвтрүүлэлт, хөдөлмөрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн бодлогыг эрчимжүүлэх явдал гэдгийг сайд Ц.Идэрбат хэллээ.

2026 оны хаврын тариалалтын урьдчилсан дүнгийн талаарх танилцуулгатай холбогдуулан “Тариалангийн үйлдвэрлэлийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах, ургамлын ургалтын хугацаанд үүсэж болзошгүй эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлийг бууруулах арга хэмжээг бүс, орон нутгийн онцлогт нийцүүлэн шуурхай зохион байгуулах, ургац хураалтын бэлтгэл ажлыг ханган ажиллахыг Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат, аймгийн Засаг дарга нарт даалгав. Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат Ургацын комиссыг байгуулж, ургац хураалтын ажлыг нэгдсэн удирдлагаар хангаж, шуурхай зохицуулж ажиллах юм.